Khái niệm kinh tế tầm thấp (Low Altitude Economy) không còn là lý thuyết viễn vông mà đang dần hiện thực hóa với sự tham gia của hai “gã khổng lồ”: CT Group (thông qua CTUAV) và Viettel. Bài toán Taxi bay và Drone Logistics tại Việt Nam đang được giải theo hai hướng đi hoàn toàn khác biệt, mở ra cơ hội chưa từng có cho dân kỹ thuật và cả những nhà vườn đang tìm kiếm giải pháp vận chuyển nông sản đột phá.
Bối cảnh mới của vận tải hàng không tầm thấp
Với mục tiêu GDP 500 tỷ USD vào năm 2025, hạ tầng mặt đất của Việt Nam đang đối mặt với nút thắt cổ chai nghiêm trọng. Dù chính phủ đã rót hàng tỷ USD vào cao tốc, tính linh hoạt trong các tình huống khẩn cấp hay logistics chặng cuối (last-mile) vẫn là bài toán khó. Đây chính là lúc Taxi bay và Drone Logistics bước vào sân khấu chính.
Sự kiện Nghị định 288/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ tháng 11/2025 đã chính thức cởi trói cho ngành công nghiệp này. Không chỉ đơn thuần là cấp phép, nghị định này đặt nền móng pháp lý cho các hoạt động bay ngoài tầm nhìn (BVLOS) – chìa khóa vàng để drone thực sự mang lại giá trị kinh tế thay vì chỉ là món đồ chơi công nghệ.
CTUAV: Chiến lược “Đứng trên vai người khổng lồ”
Đối với dân kỹ thuật, cách tiếp cận của CTUAV (thành viên CT Group) mang đậm màu sắc của một nhà tích hợp hệ thống thương mại năng động. Thay vì mày mò nghiên cứu từ con số 0, họ chọn con đường tắt: đưa những công nghệ tinh hoa nhất thế giới về Việt Nam.
Công nghệ EHang 216-S: Không chỉ là bay
Điểm nhấn trong chiến lược Taxi bay và Drone Logistics của CTUAV là dòng EHang 216-S. Nhìn dưới góc độ kỹ thuật, đây là một kiệt tác của sự an toàn dư thừa (redundancy). Với 16 cánh quạt phân bổ trên 8 cánh tay đòn, thiết bị này giải quyết nỗi lo lớn nhất của người dùng: hỏng động cơ. Nếu một motor gặp sự cố, hệ thống quản lý bay thông minh sẽ tự động cân bằng lực đẩy các motor còn lại để hạ cánh an toàn.
Việc CTUAV chọn Quy Nhơn (Bình Định) làm nơi thí điểm bay du lịch là một nước cờ khôn ngoan. Thay vì lao vào những đô thị phức tạp, họ bắt đầu từ những đường bay ngắm cảnh ven biển. Điều này không chỉ giảm thiểu rủi ro an toàn mà còn tạo ra dòng tiền ngay lập tức từ du lịch cao cấp.
Giấc mơ Made in Vietnam qua lăng kính OEM
Tuy nhiên, tham vọng của CT Group không dừng lại ở việc nhập khẩu. Thỏa thuận OEM với Airbility (Hàn Quốc) để sản xuất 5.000 drone hạng nặng cho thấy tầm nhìn xa hơn. Dòng drone AB-U60 sử dụng công nghệ cánh quạt nghiêng (tilt-rotor) và động cơ phản lực điện (Electric Ducted Fan) giúp UAV cất cánh thẳng đứng như trực thăng nhưng bay hành trình nhanh như máy bay phản lực.
Đối với các nhà vườn quy mô lớn, đây là tin vui. Một khi công nghệ này được nội địa hóa, giá thành sẽ giảm, mở ra khả năng vận chuyển nông sản tươi sống từ các vùng núi hiểm trở xuống đồng bằng chỉ trong tích tắc, bỏ qua những cung đường đèo quanh co gây hư hại hàng hóa.
Viettel: Sức mạnh của hạ tầng và công nghệ lõi
Nếu CTUAV đại diện cho tốc độ thương mại hóa, thì Viettel lại là biểu tượng của sự bền bỉ và tự chủ công nghệ trong lĩnh vực Taxi bay và Drone Logistics.
Từ quân sự đến dân sự
Dân kỹ thuật thường có câu: “Đồ quân sự là đồ nồi đồng cối đá”. Triết lý này thấm nhuần trong các sản phẩm của Viettel High Tech. Trong đợt lũ lịch sử tại Thái Nguyên cuối năm 2025, khi đường bộ bị chia cắt hoàn toàn, những chiếc drone của Viettel đã trở thành cầu nối sự sống. Chúng không chỉ thả hàng cứu trợ mà còn mang theo trạm phát sóng 4G/5G bay treo (tethered drone) để đảm bảo liên lạc.
Sự kiện này chứng minh drone của Viettel có khả năng hoạt động trong điều kiện thời tiết cực đoan – điều mà các thiết bị nhập khẩu thương mại thường e ngại. Đối với logistics nông nghiệp, độ bền này là yếu tố sống còn. Một chiếc drone vận chuyển sầu riêng hay vải thiều phải chịu được nắng gió, độ ẩm cao của vùng nhiệt đới mà không hỏng hóc vặt.
Làm chủ bầu trời bằng 5G và AI
Lợi thế tuyệt đối của Viettel trong cuộc đua này nằm ở hạ tầng viễn thông. Để quản lý hàng ngàn drone bay cùng lúc, mạng 4G với độ trễ cao là không đủ. Viettel đang triển khai 5G Private cho các khu công nghiệp và hướng tới 6G vào năm 2028.
Hệ thống quản lý giao thông không người lái (UTM) mà Viettel đang xây dựng dựa trên nền tảng radar và AI là mảnh ghép cuối cùng. Nó hoạt động như một “trạm kiểm soát không lưu số”, đảm bảo drone của Viettel Post không va chạm với drone phun thuốc của bà con nông dân hay taxi bay của CTUAV. Đây là tư duy hạ tầng của một tập đoàn quốc gia, muốn làm chủ cuộc chơi từ gốc rễ.
Thách thức và Tầm nhìn 2030
Dù bức tranh rất sáng, chúng ta cũng cần nhìn thẳng vào thực tế kỹ thuật. Pin vẫn là gót chân Achilles của ngành. Mật độ năng lượng hiện tại chỉ cho phép các chuyến bay ngắn. Việc xây dựng mạng lưới trạm sạc hoặc trạm đổi pin tự động (Battery Swapping) tại các vùng nông thôn sẽ là bài toán hóc búa về chi phí đầu tư.
Tuy nhiên, với lộ trình đến năm 2030, khi Taxi bay và Drone Logistics bước vào giai đoạn phổ cập, chúng ta có quyền hy vọng. CTUAV mang đến làn gió mới về mô hình kinh doanh, trong khi Viettel xây dựng nền móng hạ tầng vững chắc. Sự kết hợp giữa tư duy thị trường và năng lực công nghệ lõi hứa hẹn biến Việt Nam thành một điểm sáng trên bản đồ hàng không khu vực.
