Năm 2025 không chỉ đánh dấu một cột mốc thời gian, mà còn là thời điểm bước ngoặt cho bầu trời Việt Nam. Sự kiện Liên minh Kinh tế tầm thấp (Vietnam Low-Altitude Economy Alliance – LAEP) chính thức ra mắt vào ngày 16/11/2025 đã phát đi một tín hiệu mạnh mẽ: Việt Nam đã sẵn sàng làm chủ không gian dưới 1.000 mét để tạo ra những giá trị kinh tế thực tiễn.
Với vai trò chủ tịch được trao cho Tập đoàn FPT, cùng sự tham gia của các “sếu đầu đàn” như Viettel, Sovico và các startup công nghệ, đây là thông tin đặc biệt quan trọng đối với cộng đồng kỹ thuật và các nhà nông nghiệp quy mô lớn.
Liên minh Kinh tế tầm thấp là gì và tại sao lại quan trọng?
Liên minh Kinh tế tầm thấp không chỉ đơn thuần là một tổ chức về máy bay. Đây là một hệ sinh thái phức hợp bao gồm sản xuất thiết bị bay (drone, UAV, eVTOL), xây dựng hạ tầng vận hành (trạm sạc, hệ thống viễn thông 5G) và các dịch vụ ứng dụng thực tế.
Tại sao sự ra đời của LAEP lại quan trọng vào lúc này?
Bởi vì thị trường toàn cầu đang dự báo đạt 700 tỷ USD vào năm 2035. Việt Nam, với địa hình phức tạp và nền nông nghiệp lúa nước trọng điểm, được định giá tiềm năng lên tới 10 tỷ USD trong mảng này. Việc FPT đứng ra làm chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp khẳng định một tư duy chiến lược mới: phát triển dựa trên nền tảng công nghệ lõi (Core Tech) như AI và bán dẫn, chứ không chỉ dừng lại ở việc gia công phần cứng.
FPT và bài toán công nghệ cho những cánh bay
Đối với dân kỹ thuật, điều đáng quan tâm nhất trong liên minh này chính là vai trò của công nghệ điều khiển. Một chiếc drone bay được là chuyện của phần cứng, nhưng để nó bay thông minh, tự động tránh vật cản và xử lý dữ liệu thì cần một bộ não cực tốt.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc FPT kiêm Chủ tịch LAEP, đã định hướng rõ ràng việc tập trung vào AI và chip bán dẫn. FPT Semiconductor hiện đã nhận đơn hàng 70 triệu chip từ quốc tế, bao gồm các dòng chip quản lý nguồn (PMIC) thiết yếu cho các thiết bị bay. Kết hợp với Viettel – đơn vị sở hữu hạ tầng 5G và khả năng chế tạo UAV hạng nặng, Liên minh Kinh tế tầm thấp đang giải quyết bài toán tự chủ công nghệ từ gốc.
Điều này giúp chúng ta không bị phụ thuộc hoàn toàn vào linh kiện nhập khẩu, đảm bảo an toàn an ninh dữ liệu – một yếu tố sống còn trong bối cảnh số hóa hiện nay.
Cú hích cho nhà vườn và nông nghiệp công nghệ cao
Nếu bạn là một chủ vườn hay một đơn vị cung cấp dịch vụ nông nghiệp, sự ra đời của Liên minh Kinh tế tầm thấp mang lại những lợi ích sát sườn.
Thứ nhất, về hiệu quả vận hành. Các dòng drone nông nghiệp hiện đại được hỗ trợ bởi hệ sinh thái của liên minh có khả năng phun thuốc hoặc rải phân cho 60-70 hecta mỗi ngày. So với phương pháp thủ công chỉ đạt khoảng 1 hecta/ngày, hiệu suất tăng lên gấp 60-70 lần. Không chỉ tiết kiệm thời gian, công nghệ này giúp giảm 90% lượng nước và 30% lượng thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ trực tiếp sức khỏe người nông dân khỏi hóa chất độc hại.
Thứ hai, về độ tin cậy của thiết bị. Trước đây, thị trường chủ yếu là hàng nhập khẩu, linh kiện trôi nổi khiến việc bảo trì, sửa chữa gặp nhiều khó khăn. Với sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước như Viettel hay các startup thành viên của LAEP- Liên minh kinh tế tầm thấp như XBStation, người dùng sẽ được tiếp cận các sản phẩm được kiểm định chất lượng, có chế độ bảo hành và hỗ trợ kỹ thuật bài bản ngay tại Việt Nam.
Gỡ bỏ rào cản pháp lý:
Một trong những động lực lớn nhất thúc đẩy sự ra đời của Liên minh Kinh tế tầm thấp chính là hành lang pháp lý mới. Nghị định 288/2025/NĐ-CP đã thay thế hoàn toàn tư duy “cấm để quản” cũ kỹ của Nghị định 36/2008.
Đối với cộng đồng kỹ thuật và người dùng, điểm sáng nhất của nghị định này là sự phân loại giấy phép rõ ràng:
- Hạng A (VLOS): Dành cho bay trong tầm nhìn, phù hợp với các thiết bị nhỏ dưới 2kg, phục vụ quay phim, giám sát cơ bản.
- Hạng B (BVLOS): Dành cho bay ngoài tầm nhìn, bay tự động. Đây chính là “chìa khóa vàng” cho các dịch vụ logistics giao hàng, kiểm tra đường dây điện 500kV hoặc phun thuốc trên cánh đồng mẫu lớn.
Việc chính thức công nhận và cấp phép cho các hoạt động bay BVLOS đồng nghĩa với việc các nhà vườn có thể vận hành drone trên diện tích rộng lớn mà không lo vướng mắc pháp lý, miễn là tuân thủ quy định đăng ký và vùng cấm bay. Liên minh Kinh tế tầm thấp sẽ đóng vai trò tham mưu chính sách, giúp quy trình này ngày càng thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Tương lai của nền kinh tế tầm thấp tại Việt Nam
Sự hợp tác giữa LAEP – Liên minh Kinh tế tầm thấp và các đối tác quốc tế như JUIDA (Nhật Bản) cũng mở ra cơ hội xuất khẩu lao động kỹ thuật cao. Chúng ta không chỉ xuất khẩu drone (như hợp đồng 5.000 chiếc của CT Group sang Hàn Quốc) mà còn xuất khẩu cả phi công và kỹ sư vận hành.
