HƯỚNG DẪN AN TOÀN BAY UAV TẠI VIỆT NAM

Quan sát hoạt động xung quanh

Theo dõi người đi lại, phương tiện, động vật và hoạt động thi công có thể ảnh hưởng đến khu vực bay. Nếu xuất hiện mối nguy mới hoặc điểm hạ cánh không còn thông thoáng, cần điều chỉnh kế hoạch, tạm dừng hoặc kết thúc nhiệm vụ khi an toàn.

Trong suốt chuyến bay, người điều khiển cần theo dõi thiết bị và môi trường để phát hiện sớm những thay đổi có thể gây rủi ro.

• Duy trì tầm quan sát: Theo dõi vị trí, hướng di chuyển và khoảng cách của UAV với chướng ngại vật; kết hợp quan sát trực tiếp với thông tin trên màn hình.
• Bám sát kế hoạch: Vận hành trong phạm vi, độ cao và thời gian đã xác định, phù hợp với điều kiện áp dụng cho chuyến bay.
• Giữ khoảng cách an toàn: Tránh tiếp cận người không tham gia, phương tiện, đường dây điện và công trình; không phụ thuộc hoàn toàn vào cảm biến tránh vật cản.
• Theo dõi pin: Tính đến quãng đường quay về, hướng gió và lượng pin dự phòng để chủ động kết thúc nhiệm vụ trước khi năng lượng xuống thấp.
• Kiểm soát kết nối: Chú ý cảnh báo tín hiệu yếu, hình ảnh gián đoạn hoặc phản hồi chậm; không tiếp tục đưa UAV ra xa khi liên kết suy giảm.
• Quan sát thời tiết: Điều chỉnh hoặc dừng nhiệm vụ khi gió tăng, mưa xuất hiện hay tầm nhìn không còn đáp ứng.
• Nhường đường cho phương tiện bay có người lái: Chủ động tránh xung đột, giảm độ cao hoặc hạ cánh khi an toàn.
• Xử lý bất thường sớm: Dừng nhiệm vụ khi thiết bị có dấu hiệu lỗi và thực hiện phương án phù hợp với tình huống, theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Khi vận hành UAV, người điều khiển cần tính đến ảnh hưởng của thiết bị đối với người xung quanh, tài sản và không gian sinh hoạt riêng tư.

• Giữ khoảng cách với người không tham gia: Tránh bay trực tiếp phía trên đám đông; bố trí khu vực cất hạ cánh thông thoáng và kiểm soát người ra vào.
• Đánh giá rủi ro bên dưới đường bay: Cân nhắc nơi UAV có thể rơi xuống nếu xảy ra sự cố để lựa chọn lộ trình ít gây nguy hiểm hơn.
• Bảo vệ công trình và phương tiện: Duy trì khoảng cách phù hợp với mái nhà, cửa kính, xe cộ, đường dây điện và khu vực đang thi công.
• Chú ý động vật: Tránh tiếp cận đàn gia súc, chim hoặc vật nuôi vì tiếng ồn và chuyển động của UAV có thể khiến chúng hoảng sợ.
• Tôn trọng không gian riêng tư: Hạn chế hướng camera vào cửa sổ, sân nhà hoặc khu vực sinh hoạt không liên quan đến nhiệm vụ.
• Ghi hình đúng mục đích: Chỉ thu thập hình ảnh cần thiết, hạn chế ghi lại thông tin cá nhân và tránh công khai dữ liệu ngoài phạm vi đã thống nhất.
• Trao đổi với người liên quan: Khi phù hợp, thông báo mục đích, thời gian và phạm vi quay chụp để giảm hiểu nhầm, đồng thời tiếp nhận phản ánh trong quá trình thực hiện.
• Điều chỉnh khi xuất hiện nguy cơ: Tạm dừng hoặc thay đổi đường bay nếu có người, phương tiện hay hoạt động mới đi vào khu vực vận hành.

Khi phát hiện bất thường, người điều khiển cần bình tĩnh, dừng nhiệm vụ và ưu tiên bảo vệ con người. Cách xử lý phải phù hợp với tình huống và hướng dẫn của từng thiết bị.

• Pin yếu hoặc hao pin nhanh: Chủ động quay về, không cố kéo dài thời gian quay chụp. Nếu pin không đủ cho hành trình về, chọn điểm hạ cánh an toàn gần nhất.
• Tín hiệu điều khiển yếu: Không tiếp tục đưa drone ra xa. Kiểm tra hướng anten, vật cản và theo dõi cảnh báo để thực hiện phương án đã chuẩn bị.
• Mất định hướng: Nếu drone vẫn giữ vị trí ổn định, tạm dừng di chuyển. Đối chiếu bản đồ, hình ảnh và thông tin từ người quan sát trước khi điều khiển tiếp.
• Định vị bất thường: Không mặc định drone có thể giữ vị trí hoặc tự quay về chính xác. Chỉ sử dụng chế độ điều khiển mà bạn đã được hướng dẫn và có khả năng kiểm soát.
• Thời tiết chuyển xấu: Dừng nhiệm vụ khi gió tăng, mưa xuất hiện hoặc tầm nhìn giảm. Đánh giá khả năng quay về và chọn vị trí hạ cánh phù hợp.
• Có phương tiện bay có người lái: Chủ động nhường đường và tránh xung đột. Giảm độ cao hoặc hạ cánh khi an toàn, tránh thao tác đột ngột gây thêm rủi ro.
• Va chạm hoặc hạ cánh cứng: Chờ cánh quạt dừng hoàn toàn trước khi tiếp cận, ngắt nguồn nếu an toàn. Không bay lại khi thiết bị chưa được kiểm tra.

Sau khi UAV hạ cánh và cánh quạt dừng hoàn toàn, người vận hành cần kiểm tra thiết bị, lưu dữ liệu và ghi nhận những bất thường để chuẩn bị cho lần sử dụng tiếp theo.

• Kiểm tra thân máy: Quan sát tay máy, càng đáp và các khớp nối để phát hiện vết nứt, biến dạng hoặc chi tiết lỏng.
• Kiểm tra cánh quạt và động cơ: Tìm dấu hiệu nứt, mẻ, vật mắc kẹt hoặc hư hỏng; xử lý theo hướng dẫn nhà sản xuất trước khi bay lại.
• Đánh giá tình trạng pin: Kiểm tra mức pin còn lại, nhiệt độ và dấu hiệu phồng, rò rỉ. Chỉ sạc khi pin nằm trong phạm vi nhiệt độ cho phép.
• Vệ sinh thiết bị: Loại bỏ bụi bẩn, cát và hơi ẩm bằng phương pháp phù hợp, chú ý camera, cảm biến và các vị trí tiếp xúc điện.
• Kiểm tra và sao lưu dữ liệu: Xác nhận hình ảnh, video hoặc dữ liệu khảo sát đã được lưu đầy đủ trước khi xóa hay định dạng thẻ nhớ.
• Ghi nhật ký chuyến bay: Lưu thời gian, địa điểm, điều kiện thời tiết, pin đã sử dụng và các cảnh báo xuất hiện trong quá trình vận hành.
• Đánh giá sự cố và điểm cần cải thiện: Ghi nhận khu vực tín hiệu yếu, mức tiêu hao pin bất thường hoặc chướng ngại vật mới để điều chỉnh kế hoạch.
• Xác định khả năng sử dụng tiếp: Ngừng vận hành nếu UAV có hư hỏng hoặc lỗi chưa rõ nguyên nhân; kiểm tra, bảo dưỡng trước nhiệm vụ tiếp theo.