Sự phát triển nhanh của máy bay không người lái, drone và các phương tiện bay khác đang mở ra nhiều ứng dụng trong nông nghiệp, khảo sát địa hình, xây dựng, kiểm tra công trình, giám sát hạ tầng, logistics, cứu hộ và nhiều lĩnh vực công nghiệp. Cùng với quá trình mở rộng ứng dụng UAV, yêu cầu quản lý phương tiện bay cũng ngày càng được hoàn thiện nhằm bảo đảm an ninh, an toàn và khả năng nhận diện phương tiện trong quá trình khai thác.
Từ ngày 20/07/2026, Thông tư 78/2026/TT-BCA của Bộ Công an chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết một số nội dung của Luật Phòng không nhân dân liên quan đến việc đăng ký tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, trừ phương tiện bay thuộc Bộ Quốc phòng. Một trong những nội dung đáng chú ý là phương tiện thuộc diện đăng ký sẽ được cấp số đăng ký – mã định danh phương tiện bay và thực hiện quản lý thông qua hệ thống của Bộ Công an.
Đối với doanh nghiệp và cá nhân đang sở hữu drone, đặc biệt là những đơn vị sử dụng UAV cho khảo sát, đo đạc, kiểm tra công nghiệp hoặc cung cấp dịch vụ bay chuyên nghiệp, việc hiểu rõ thủ tục đăng ký mã số định danh cho máy bay không người lái sẽ giúp quá trình chuẩn bị hồ sơ và đưa phương tiện vào khai thác thuận lợi hơn.
Mã số định danh máy bay không người lái là gì?
Theo Điều 5 Thông tư 78/2026/TT-BCA, số đăng ký phương tiện bay là mã định danh phương tiện bay do cơ quan đăng ký phương tiện bay thuộc Bộ Công an cấp nhằm xác định chủ sở hữu của phương tiện.
Số đăng ký được cấu tạo theo dạng:
AB – X – N1N2N3N4 – CD
Trong đó:
- AB: nhóm 02 chữ số xác định mã số của địa phương cấp tỉnh nơi đăng ký phương tiện bay.
- X: xác định phương tiện có hoặc không có động cơ. Phương tiện gắn động cơ sử dụng ký hiệu C, phương tiện không gắn động cơ sử dụng ký hiệu K.
- N1N2N3N4: nhóm 04 chữ số được đánh thứ tự từ 0001 đến 9999, thể hiện thứ tự đăng ký phương tiện.
- CD: xác định nhóm đối tượng đăng ký. Cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam sử dụng ký hiệu TN; đối tượng nước ngoài sử dụng ký hiệu NN.
Có thể hiểu đơn giản, đây là mã nhận diện riêng của từng phương tiện bay sau khi hoàn thành quá trình đăng ký theo quy định. Chủ phương tiện không tự đặt mã này mà mã được cơ quan đăng ký phương tiện bay có thẩm quyền cấp.
Xem thêm: khóa đào tạo bằng lái máy bay nông nghiệp
Vì sao drone cần đăng ký mã định danh?
Việc định danh phương tiện giúp cơ quan quản lý xác định rõ phương tiện, chủ sở hữu và các thông tin kỹ thuật liên quan. Đối với thị trường UAV đang phát triển nhanh, đây là một bước quan trọng nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý phương tiện bay thống nhất.
Hệ thống đăng ký, quản lý phương tiện bay của Bộ Công an bao gồm cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm đăng ký và quản lý, Cổng dịch vụ công và cơ sở dữ liệu chứa các thông tin như chủng loại, đặc điểm, thông số kỹ thuật, nguồn gốc, chủ sở hữu và những thông tin liên quan tới hoạt động của phương tiện bay.
Sau khi hoàn thành thủ tục, phương tiện đủ điều kiện không chỉ được cấp giấy chứng nhận đăng ký mà còn thực hiện gắn thiết bị quản lý hoạt động bay theo quy định.
Do đó, đối với doanh nghiệp vận hành nhiều drone, việc quản lý rõ serial, nguồn gốc thiết bị, hồ sơ kỹ thuật và chủ sở hữu ngay từ đầu sẽ giúp quá trình đăng ký thuận lợi hơn.
Đối tượng nào phải thực hiện đăng ký phương tiện bay?
Thông tư 78/2026/TT-BCA điều chỉnh việc đăng ký tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, ngoại trừ phương tiện bay thuộc Bộ Quốc phòng. Quy định liên quan đến cơ quan, tổ chức và cá nhân có hoạt động đăng ký, quản lý và sử dụng phương tiện bay thuộc phạm vi điều chỉnh.
Đối với phương tiện không thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, điều kiện đăng ký còn phải đáp ứng các yêu cầu theo Luật Phòng không nhân dân và Điều 18 Nghị định 288/2025/NĐ-CP. Đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài còn có những yêu cầu riêng liên quan đến việc hoạt động, thường trú hoặc tạm trú tại Việt Nam.
Vì vậy, người sở hữu drone không nên chỉ căn cứ vào mục đích sử dụng như quay phim, nông nghiệp hay khảo sát để tự kết luận phương tiện có được miễn đăng ký hay không. Cần đối chiếu đầy đủ loại phương tiện, đặc tính kỹ thuật và các quy định hiện hành.
Xem thêm: Dịch vụ cấp phép bay nông nghiệp
Cơ quan nào thực hiện đăng ký máy bay không người lái?
Theo quy định tại Thông tư 78/2026/TT-BCA, thẩm quyền đăng ký được phân theo từng nhóm đối tượng.
Đối với phần lớn cá nhân Việt Nam, tổ chức Việt Nam và các trường hợp thông thường, Công an cấp tỉnh là cơ quan thực hiện đăng ký đối với phương tiện của cá nhân Việt Nam, phương tiện của cơ quan, tổ chức Việt Nam có trụ sở tại địa phương và một số tổ chức, cá nhân nước ngoài cư trú trên địa bàn.
Ngoài ra, trong trường hợp đáp ứng điều kiện về lực lượng và cơ sở vật chất, Công an cấp tỉnh có thể báo cáo, xin ý kiến thống nhất để phân cấp cho Công an cấp xã thực hiện đăng ký phương tiện bay lần đầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước đối với phương tiện có trọng lượng cất cánh dưới 2 kg.
Một số nhóm phương tiện đặc thù sẽ do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thực hiện đăng ký theo phạm vi được quy định tại Thông tư.
Chủ phương tiện nên xác định đúng cơ quan có thẩm quyền trước khi nộp hồ sơ để tránh phải bổ sung hoặc chuyển lại hồ sơ.
Hồ sơ đăng ký mã số định danh cho máy bay không người lái
Điều 9 Thông tư 78/2026/TT-BCA quy định thành phần hồ sơ đăng ký phương tiện bay. Đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân không thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, hồ sơ cơ bản gồm những tài liệu quan trọng sau:
Giấy khai đăng ký phương tiện bay
Chủ phương tiện chuẩn bị Giấy khai đăng ký phương tiện bay theo Biểu mẫu số 01 ban hành kèm theo Thông tư 78/2026/TT-BCA.
Thông tin kê khai cần bảo đảm chính xác và thống nhất với phương tiện thực tế, đặc biệt là thông tin về chủ sở hữu, chủng loại phương tiện, thông số kỹ thuật và số xuất xưởng/serial của thiết bị.
Giấy tờ của chủ sở hữu
Đối với cá nhân Việt Nam, giấy tờ có thể gồm căn cước, căn cước điện tử, hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng minh khác theo quy định.
Đối với doanh nghiệp hoặc tổ chức, có thể sử dụng một trong các tài liệu như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hoạt động, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, quyết định thành lập hoặc văn bản pháp lý tương đương.
Nếu ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục thì cần chuẩn bị thêm văn bản ủy quyền và giấy tờ của người được ủy quyền.
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp
Chủ phương tiện cần chuẩn bị tài liệu chứng minh sở hữu hợp pháp phương tiện bay theo quy định liên quan tại Nghị định 288/2025/NĐ-CP.
Đây là nhóm hồ sơ đặc biệt quan trọng đối với drone nhập khẩu, drone mua lại, phương tiện sử dụng trong doanh nghiệp hoặc thiết bị đã chuyển qua nhiều chủ sở hữu.
Tài liệu chứng minh tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật
Hồ sơ còn bao gồm tài liệu chứng minh phương tiện đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định tại khoản 2 Điều 18 Nghị định 288/2025/NĐ-CP.
Doanh nghiệp có nhiều UAV nên lưu riêng hồ sơ kỹ thuật của từng thiết bị thay vì sử dụng chung một bộ tài liệu cho cả đội bay.
Có thể đăng ký mã định danh drone trực tuyến không?
Có.
Theo Điều 11 Thông tư 78/2026/TT-BCA, chủ phương tiện có thể lựa chọn:
- Nộp trực tiếp 01 bộ hồ sơ tại cơ quan đăng ký phương tiện bay; hoặc
- Sử dụng tài khoản định danh điện tử để nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an.
Nếu nộp hồ sơ trực tuyến, tài liệu phải được tạo lập dưới dạng điện tử hoặc số hóa từ giấy tờ bản giấy sao cho thể hiện đầy đủ, chính xác và toàn vẹn nội dung.
Người ký hồ sơ có thể sử dụng chữ ký số trên tài liệu điện tử hoặc ký trên văn bản giấy rồi quét màu để gửi theo quy định.
Dù nộp trực tuyến, chủ phương tiện vẫn cần lưu ý rằng quy trình đăng ký có bước kiểm tra phương tiện thực tế. Vì vậy, đăng ký online không có nghĩa toàn bộ thủ tục đều được hoàn thành mà không cần đưa UAV tới cơ quan đăng ký.
Quy trình đăng ký mã số định danh cho máy bay không người lái
Quy trình có thể được chia thành 6 bước chính để người sở hữu UAV dễ theo dõi.
Bước 1: Kiểm tra điều kiện của phương tiện
Trước khi lập hồ sơ, chủ sở hữu cần kiểm tra nguồn gốc, số serial, tình trạng phương tiện, tài liệu sở hữu hợp pháp và hồ sơ tiêu chuẩn kỹ thuật.
Thông tin khai báo phải khớp với phương tiện thực tế.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký
Chuẩn bị Giấy khai đăng ký theo Biểu mẫu số 01 và các giấy tờ về chủ sở hữu, nguồn gốc phương tiện, tiêu chuẩn kỹ thuật cùng giấy ủy quyền nếu có.
Đối với doanh nghiệp có nhiều drone, nên lập từng bộ hồ sơ riêng cho từng phương tiện.
Bước 3: Nộp hồ sơ
Chủ phương tiện nộp 01 bộ hồ sơ trực tiếp tại cơ quan đăng ký hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an bằng tài khoản định danh điện tử.
Cơ quan đăng ký tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ.
Trong thời hạn tối đa 03 ngày làm việc, nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, cơ quan đăng ký sẽ thông báo để chủ phương tiện nộp lệ phí và nhận lịch hẹn giải quyết. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, chủ phương tiện được hướng dẫn bổ sung, hoàn thiện.
Bước 4: Đưa UAV đến kiểm tra thực tế
Theo lịch hẹn, chủ sở hữu đưa phương tiện bay tới cơ quan đăng ký.
Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra thực tế các nội dung như:
- Số xuất xưởng/serial;
- Khung phương tiện;
- Vỏ;
- Động cơ;
- Thiết bị đi kèm;
- Các thông tin liên quan khác.
Đây là lý do người đăng ký cần kiểm tra kỹ serial trước khi kê khai hồ sơ.
Bước 5: Đối chiếu và xác nhận đủ điều kiện
Nếu thông tin trên hồ sơ thống nhất với kết quả kiểm tra thực tế và phương tiện đủ điều kiện đăng ký, cơ quan đăng ký thông báo lịch hẹn trả kết quả trong thời hạn 03 ngày làm việc.
Nếu có sai lệch do nội dung kê khai, chủ sở hữu được hướng dẫn bổ sung hoặc hoàn thiện hồ sơ.
Trường hợp phương tiện không đủ điều kiện đăng ký, cơ quan đăng ký thông báo từ chối và nêu rõ lý do.
Bước 6: Nhận giấy chứng nhận và gắn thiết bị quản lý hoạt động bay
Theo lịch trả kết quả, chủ phương tiện tiếp tục đưa UAV đến cơ quan đăng ký để thực hiện gắn thiết bị quản lý hoạt động bay và nhận Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện bay theo Biểu mẫu số 02.
Sau quá trình này, phương tiện được cấp số đăng ký riêng theo cấu trúc mã định danh do Bộ Công an quy định.
Thiết bị quản lý hoạt động bay là gì?
Điều 6 Thông tư 78/2026/TT-BCA quy định thiết bị quản lý hoạt động bay có thể là tem điện tử hoặc thiết bị điện tử, tích hợp số đăng ký phương tiện và các thông tin liên quan đến phương tiện, hoạt động bay.
Thiết bị này được cơ quan đăng ký gắn trên phương tiện khi thực hiện đăng ký nhằm hỗ trợ kiểm soát và quản lý hoạt động phương tiện bay.
Đây là điểm cần phân biệt với tem serial do nhà sản xuất gắn trên UAV. Serial của nhà sản xuất phục vụ nhận dạng thiết bị của hãng, trong khi số đăng ký và thiết bị quản lý hoạt động bay thuộc hệ thống quản lý theo pháp luật Việt Nam.
Đăng ký phương tiện có đồng nghĩa với được phép bay không?
Không nên hiểu đăng ký UAV và được phép thực hiện một chuyến bay cụ thể là cùng một thủ tục.
Đăng ký phương tiện chủ yếu xác lập thông tin phương tiện, chủ sở hữu, số đăng ký và việc quản lý UAV. Trong khi đó, hoạt động bay còn phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý khác về khu vực bay, người điều khiển, an toàn, an ninh và thủ tục cấp phép bay trong những trường hợp pháp luật yêu cầu.
Vì vậy, một drone đã có mã định danh không đồng nghĩa chủ sở hữu có thể tự do bay tại mọi vị trí, mọi độ cao hoặc mọi thời điểm.
Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ UAV chuyên nghiệp, nên tách thành ba nhóm hồ sơ:
Hồ sơ phương tiện – hồ sơ người vận hành – hồ sơ/chấp thuận liên quan đến hoạt động bay.
Cách quản lý này giúp giảm nguy cơ nhầm lẫn giữa đăng ký thiết bị và quyền thực hiện nhiệm vụ bay cụ thể.
Những lưu ý khi đăng ký mã định danh drone
Kiểm tra chính xác số serial
Serial là một trong những thông tin được kiểm tra trực tiếp tại cơ quan đăng ký. Việc nhập sai một ký tự cũng có thể dẫn đến sai lệch giữa hồ sơ và phương tiện thực tế.
Lưu giữ chứng từ nguồn gốc
Hóa đơn, chứng từ nhập khẩu, hợp đồng mua bán hoặc các tài liệu khác liên quan đến nguồn gốc và sở hữu phương tiện nên được lưu giữ đầy đủ.
Đặc biệt đối với UAV công nghiệp giá trị lớn hoặc phương tiện mua lại từ chủ sở hữu khác, hồ sơ nguồn gốc cần được chuẩn bị rõ ràng.
Không tự ý thay đổi thông tin nhận dạng
Sau khi đăng ký, mọi thay đổi liên quan đến chủ sở hữu hoặc những thông tin thuộc diện phải cập nhật cần được thực hiện theo đúng thủ tục tương ứng.
Phân biệt serial và mã định danh
Serial do nhà sản xuất cấp không phải số đăng ký của cơ quan quản lý Việt Nam.
Số đăng ký phương tiện bay được cấp sau khi phương tiện hoàn thành thủ tục đăng ký theo Thông tư 78/2026/TT-BCA.
Doanh nghiệp nên xây dựng cơ sở dữ liệu đội UAV
Với doanh nghiệp vận hành nhiều phương tiện, nên lập bảng quản lý bao gồm:
- Tên UAV;
- Model;
- Serial;
- Ngày mua;
- Chủ sở hữu;
- Hồ sơ nguồn gốc;
- Thông số kỹ thuật;
- Số đăng ký;
- Thiết bị quản lý hoạt động bay;
- Tình trạng phương tiện;
- Lịch sử bảo dưỡng.
Cách quản lý này đặc biệt hữu ích đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ khảo sát, kiểm tra công trình, đo đạc, nông nghiệp và vận hành đội UAV quy mô lớn.
AGTEK và giải pháp ứng dụng UAV trong doanh nghiệp
Sự hoàn thiện của hành lang pháp lý đối với máy bay không người lái cho thấy hoạt động UAV tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn quản lý chuyên nghiệp hơn. Bên cạnh việc lựa chọn thiết bị phù hợp, doanh nghiệp cần quan tâm tới đăng ký phương tiện, năng lực người vận hành, tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý dữ liệu và các yêu cầu liên quan đến hoạt động bay.
AGTEK hướng tới các giải pháp ứng dụng UAV trong nhiều lĩnh vực như khảo sát địa hình, giám sát công trình, kiểm tra cơ sở hạ tầng, năng lượng, dầu khí, logistics và các nhiệm vụ công nghiệp chuyên biệt.
Đối với doanh nghiệp đang xây dựng đội UAV, việc chuẩn hóa hồ sơ từng phương tiện ngay từ giai đoạn đầu không chỉ hỗ trợ quá trình đăng ký mà còn giúp quản lý thiết bị hiệu quả hơn trong suốt vòng đời vận hành.
Kết luận
Thủ tục đăng ký mã số định danh cho máy bay không người lái theo Thông tư 78/2026/TT-BCA là một bước quan trọng trong hệ thống quản lý UAV tại Việt Nam. Theo quy định có hiệu lực từ ngày 20/07/2026, phương tiện thuộc diện đăng ký phải thực hiện hồ sơ theo quy định, được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra thực tế, cấp số đăng ký và gắn thiết bị quản lý hoạt động bay trước khi hoàn tất quy trình đăng ký.
Để quá trình thực hiện thuận lợi, cá nhân và doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra serial, nguồn gốc sở hữu, tài liệu kỹ thuật và thông tin chủ sở hữu trước khi nộp hồ sơ. Đối với các đơn vị vận hành nhiều UAV, việc xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ phương tiện ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm đáng kể thời gian khi đăng ký và quản lý đội bay.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng đăng ký và cấp mã định danh cho phương tiện không tự động thay thế các điều kiện hoặc thủ tục pháp lý khác liên quan đến hoạt động bay. Trước khi tổ chức nhiệm vụ UAV, doanh nghiệp và người vận hành cần tiếp tục kiểm tra các quy định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện.
