Mặc dù các phương tiện bay không người lái (Drone/UAV) hay hệ thống máy bay điều khiển từ xa (RPAS) – thường được gọi là drone – đã xuất hiện từ lâu, nhưng chúng ngày càng trở nên phổ biến với công chúng nhờ vào nhiều ứng dụng trong kinh doanh và giải trí.
Cũng như bất kỳ công nghệ nào, drone có thể tiềm ẩn những rủi ro đáng kể đối với người vận hành và công chúng. Các công ty bảo hiểm đang phát triển những giải pháp mới để bảo vệ trước các rủi ro chính, đồng thời nỗ lực thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực hàng không mới này, xét cả về mặt công nghệ lẫn các ứng dụng thực tiễn.
Các công ty bảo hiểm drone có thể hỗ trợ các đơn vị vận hành drone thương mại đánh giá rủi ro và xác định giải pháp bảo hiểm phù hợp nhất với nhu cầu của họ.
Các rủi ro trong bảo hiểm drone
Trong lĩnh vực này chúng ta có thể phân loại đơn giản thành 2 loại hình rủi ro trong bảo hiểm máy bay không người lái (drone/uav):
- Rủi ro gây thiệt hại về tài sản và thương tích cho bên thứ ba
- Rủi ro mất mát hoặc hư hại đối với thiết bị drone, bao gồm cả các trạm điều khiển mặt đất
Giá trị của các thiết bị tải trọng bổ sung như camera và cảm biến có thể làm tăng đáng kể giá trị tài chính của drone; do đó, yếu tố này cần được cân nhắc khi thiết lập hợp đồng bảo hiểm.
Trên toàn thế giới, các cơ quan quản lý hàng không và công ty bảo hiểm đang dần thiết lập các quy tắc và quy định tiêu chuẩn cho dịch vụ này, đồng nghĩa với việc
nhu cầu, tiềm năng bảo hiểm trong lĩnh vực drone vẫn đang tiếp tục phát triển.
Bên cạnh việc tuân thủ các quy định về an toàn và vận hành hợp pháp, các đơn vị vận hành drone thương mại cũng nên cân nhắc mua bảo hiểm trách nhiệm đối với bên thứ ba để bảo vệ doanh nghiệp trong trường hợp xảy ra tổn thất nghiêm trọng.
Dưới đây là 2 loại hình bảo hiểm tương ứng với 2 rủi ro trong bảo hiểm máy bay không người lái (drone/uav)
Bảo hiểm trách nhiệm liên quan đến drone
Đây thường là bảo hiểm bắt buộc bởi tính hiển nhiên có thể gây ra các rủi ro cho bên thứ ba.
Các hạn mức trách nhiệm bảo hiểm thường được xác định bởi các quy định hiện hành về hàng không dân dụng, vốn thường dựa trên trọng lượng của máy bay. Tuy nhiên, các quy định này không phải lúc nào cũng phản ánh đúng mức trách nhiệm tiềm tàng trong trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng khi vận hành drone. Vì vậy, các đơn vị vận hành thương mại nên cân nhắc những rủi ro lớn hơn đối với doanh nghiệp có thể phát sinh từ tai nạn drone và mua gói bảo hiểm trách nhiệm chung đối với bên thứ ba với hạn mức cao hơn.
Bảo hiểm thân vỏ drone
Đây thường là bảo hiểm tự nguyện.
Bảo hiểm thân vỏ drone sẽ chi trả bồi thường nếu drone của bạn bị mất hoặc hư hại. Tuy nhiên, do công nghệ drone phát triển rất nhanh, giá trị của bản thân chiếc drone (với tư cách là một phương tiện bay) có thể thấp hơn nhiều so với giá trị của các thiết bị mang thêm (đi kèm) như camera, cảm biến, v.v. Người vận hành nên cân nhắc mức số tiền bảo hiểm phù hợp, thay vì chỉ dựa vào giá trị của riêng chiếc drone.
Một số công ty triển khai dịch vụ Bảo hiểm drone tại khu vực Đông Nam Á
Tại Đông Nam Á, thị trường bảo hiểm drone đã bắt đầu thành hình, nổi bật nhất tại các quốc gia có khung pháp lý quy định rõ ràng:
-
Tại Singapore: Với sự quản lý nghiêm ngặt của Cơ quan Hàng không Dân dụng Singapore (CAAS), bảo hiểm drone thương mại là bắt buộc.
-
Các tập đoàn môi giới bảo hiểm toàn cầu như Marsh và Gallagher đều đã cung cấp các chính sách bảo hiểm thiết kế riêng cho hoạt động vận hành drone, bao gồm bảo vệ hư hỏng phần cứng và trách nhiệm bên thứ ba.
-
Các tập đoàn bảo hiểm như Tokio Marine cũng đang bảo lãnh cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ drone tại đây (với mức bồi thường trách nhiệm lên tới hàng triệu SGD, bao gồm cả rủi ro mất mát thiết bị tải trọng).
-
Tại Thái Lan: Cục Hàng không Dân dụng Thái Lan (CAAT) quy định nghiêm ngặt về việc drone phải có bảo hiểm trách nhiệm bên thứ ba (với mức trách nhiệm bồi thường tối thiểu là 1 triệu THB) thì mới được đăng ký bay.
-
Thị trường này rất nhộn nhịp với các đơn vị như FEIC (Asia) Limited, AA Insurance Brokers, hoặc nền tảng ThailandDroneInsurance.com, chuyên cung cấp các gói bảo hiểm cấp tốc cho cả khách du lịch mang drone vào Thái Lan lẫn người vận hành chuyên nghiệp.
-
Tại Việt Nam: Thị trường hiện vẫn đang ở giai đoạn sơ khai và phân mảnh.
-
Bảo hiểm thân vỏ từ nhà sản xuất: Phần lớn người dùng cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam hiện đang tiếp cận dịch vụ bảo vệ thiết bị thông qua các gói gia hạn trực tiếp từ hãng như DJI Care Refresh, DJI Care Enterprise, DJI Care Pro và DJI Maintenance Program. Các gói này cho phép đổi trả máy bay mới với chi phí thấp nếu xảy ra va chạm, rớt nước.
-
Bảo hiểm trách nhiệm từ các công ty nội địa: Tập đoàn quốc tế AIG từng là một trong những đơn vị tiên phong cung cấp gói bảo hiểm cho drone từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, hiện tại ở Việt Nam, bảo hiểm trách nhiệm dân sự cho drone chủ yếu vẫn được các doanh nghiệp (như PVI, Bảo Việt, MIC) đàm phán riêng lẻ dưới dạng hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm/tài sản cho các dự án lớn (như điện gió, nông nghiệp, sự kiện), chứ chưa phổ biến thành các ứng dụng bán lẻ (app-based) dễ mua như ở Thái Lan hay Mỹ.
